Formowanie się pierwszych formacji państwowych na terenach imperium rzymskiego i epoka wędrówek ludów zaowocowały regresem demograficznym i gospodarczym. W połowie VI w. dżuma nawiedziła południową Europę i zdziesiątkowała ludność. Na niektórych terenach zniszczenia wojenne zdziesiątkowały ludność. Szacuje się, że między III a VI w. ludność Europy zmalała z 200 do 24 mln osób. Wspomniany wyżej kryzys, polityka władców germańskich doprowadziły do zaniku więzi pomiędzy poszczególnymi częściami imperium. Miasta były napadane i grabione, kupiectwo i gospodarka towarowo-pieniężna kurczyły się. Byłe wielkie latyfundia zmieniały właścicieli. Obdarowywano nimi także Kościół. Ziemie te uprawiali dzierżawcy, zobowiązani do płacenia danin. Na terenach germanii ludność tworzyła wspólnoty wiejskie, zajmowała się uprawą roli i hodowlą, płacąc daniny na rzecz państwa. Zastój w gospodarce zmuszał do samowystarczalności chłopa jak i właściciela latyfundiów. Dopiero stabilizacja w VI i VII w. stworzyła podstawy do rozwoju gospodarki, w efekcie czego poprawiło się wyżywienie.